Khi Liên Hợp Quốc công bố chủ đề chính thức cho Ngày Quốc tế Người Cao tuổi 2026: “The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives” (Kỷ nguyên Trường thọ: Thiết kế lại hệ thống cho cuộc sống dài lâu), cộng đồng quốc tế đã phát đi một thông điệp rõ ràng: nhân loại không chỉ đang già đi, mà đang bước vào một thời đại hoàn toàn mới của sự trường thọ. Đây không còn là câu chuyện của tương lai xa xôi hay bài toán quản lý gánh nặng dân số, mà là một bước chuyển dịch mang tính cấu trúc đòi hỏi sự thay đổi căn bản trong cách vận hành của toàn xã hội.
Là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực thích ứng với già hóa dân số và phát triển các giải pháp vì người cao tuổi tại Việt Nam, Doanh nghiệp Xã hội VIOBA nhận thấy thông điệp năm nay của Liên Hợp Quốc có sự đồng điệu sâu sắc với tầm nhìn, sứ mệnh và các chương trình hành động mà chúng tôi đang bền bỉ theo đuổi.
Bước chuyển tư duy: Từ “Sống thọ” sang “Sống khỏe” và “Cổ tức trường thọ”
Điểm nhấn mang tính đột phá trong bản khái niệm của Liên Hợp Quốc năm nay nằm ở sự phân định rạch ròi giữa tuổi thọ sinh học (lifespan) và tuổi thọ khỏe mạnh (healthspan). Dù tuổi thọ trung bình toàn cầu liên tục tăng trong bảy thập kỷ qua, khoảng cách giữa tuổi thọ và số năm sống thực sự khỏe mạnh đã lên tới 9,6 năm vào năm 2019 và vẫn đang tiếp tục nới rộng. Sống lâu hơn chỉ thực sự mang lại hạnh phúc khi con người duy trì được thể trạng tốt, khả năng chức năng, tính tự chủ và sự gắn kết xã hội.
Bên cạnh đó, Liên Hợp Quốc kêu gọi thế giới nhìn nhận sự già hóa dưới lăng kính “cổ tức trường thọ” (longevity dividend). Khi người cao tuổi duy trì được sức khỏe và năng lực đóng góp, họ chính là nguồn lực phát triển quý giá của gia đình và xã hội chứ không phải đối tượng thụ hưởng chăm sóc thụ động.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là phần lớn các hệ thống an sinh xã hội, y tế, thị trường lao động và hạ tầng đô thị đều được thiết kế dựa trên quy chuẩn tuổi thọ ngắn hơn của thế kỷ trước. Kỷ nguyên trường thọ buộc chúng ta phải thiết kế lại toàn bộ hệ thống theo hướng tiếp cận liên ngành, bao trùm mọi độ tuổi và đặt phẩm giá cũng như quyền con người vào vị trí trung tâm.
VIOBA và nỗ lực hiện thực hóa thông điệp toàn cầu tại Việt Nam
Sự đồng điệu giữa chủ đề UNIDOP 2026 và sứ mệnh của VIOBA được thể hiện rõ qua các trụ cột hoạt động mà chúng tôi đang triển khai nhằm xây dựng một hệ sinh thái già hóa tích cực.
Thu hẹp khoảng cách tuổi thọ khỏe mạnh: Tiếp cận bài toán già hóa chủ động theo suốt vòng đời, VIOBA khuyến khích việc chuẩn bị cho tuổi già từ sớm. Bên cạnh đối tượng cốt lõi là người cao tuổi, các dịch vụ và giải pháp chăm sóc toàn diện của VIOBA mở rộng tới nhóm trung niên, người sắp nghỉ hưu và các mạng lưới chăm sóc gia đình. Chúng tôi tập trung tiên phong trong lĩnh vực sức khỏe não bộ, rèn luyện nhận thức và duy trì tính tự chủ, giúp từng cá nhân nâng cao chất lượng sống qua mỗi giai đoạn, kéo dài số năm sống khỏe mạnh và giảm thiểu áp lực chăm sóc dài hạn.
Trao quyền thông qua chuyển đổi số và học tập suốt đời: Để thích ứng với sự thay đổi của thời đại số, VIOBA triển khai các chương trình phổ cập kỹ năng công nghệ, hướng dẫn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cách sử dụng điện thoại thông minh và các ứng dụng số cho người cao tuổi và trung tuổi. Chúng tôi tin rằng việc mở rộng cơ hội học tập suốt đời không chỉ giúp người cao tuổi tự tin làm chủ cuộc sống hiện đại mà còn tạo điều kiện để họ tự tin có tiếng nói và tiếp tục đóng góp tri thức cho cộng đồng.
Kiến tạo mạng lưới tương trợ và phát huy mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau: Bắt nguồn từ thực tiễn cộng đồng, VIOBA đồng hành nhân rộng mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau như một giải pháp toàn diện và bền vững. Mô hình tích hợp đồng bộ các hoạt động chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh kế – tăng thu nhập, nâng cao tiếng nói và bảo đảm quyền và lợi ích, đồng thời tạo điều kiện để người cao tuổi tham gia tích cực vào đời sống kinh tế – xã hội. Sự gắn kết liên thế hệ và tinh thần tương trợ tại cơ sở giúp người cao tuổi phát huy trọn vẹn tiềm năng, đóng góp thiết thực cho sự phát triển chung của địa phương.
Thúc đẩy Kinh tế Bạc (Silver Economy): Đón đầu xu hướng già hóa dân số, VIOBA tích cực cung cấp dịch vụ tư vấn và phối hợp cùng các doanh nghiệp phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ chuyên biệt cho người cao tuổi. Song hành cùng hoạt động tư vấn thị trường, chúng tôi cũng tích cực thúc đẩy các cơ hội việc làm linh hoạt và hỗ trợ khởi nghiệp phù hợp với độ tuổi, giúp người cao tuổi chủ động tham gia và phát huy năng lực trong nền kinh tế.
Hành động vì một tương lai bao trùm mọi lứa tuổi
Kỷ nguyên trường thọ đòi hỏi hành động phối hợp vượt ra ngoài khuôn khổ của riêng các cơ quan chính phủ, cần sự chung tay thực chất từ khu vực tư nhân, các tổ chức xã hội dân sự, giới nghiên cứu và chính người cao tuổi.
Đồng hành cùng Ngày Quốc tế Người cao tuổi 2026, VIOBA phát huy vai trò cầu nối và tư vấn nhằm thúc đẩy phương pháp tiếp cận “toàn chính phủ và toàn xã hội” thông qua việc gắn kết chặt chẽ giữa các cơ quan hoạch định chính sách, khu vực tư nhân, giới nghiên cứu, các tổ chức xã hội và chính người cao tuổi. Bằng sự đổi mới không ngừng, chúng tôi nỗ lực chuyển hóa những định hướng và cam kết chính sách quốc tế thành những thay đổi thực chất trong đời sống thường nhật của mỗi người cao tuổi Việt Nam – nơi mỗi chặng đường của cuộc đời dài lâu đều được sống trong khỏe mạnh, tự chủ, phẩm giá và hạnh phúc.
Về VIOBA
VIOBA là Doanh nghiệp Xã hội tiên phong tại Việt Nam chuyên sâu trong lĩnh vực thích ứng với già hóa dân số và phát triển dịch vụ vì người cao tuổi. Được thành lập theo định hướng bản địa hóa các chương trình của tổ chức HelpAge International tại Việt Nam (HAI), VIOBA mang sứ mệnh nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi và xây dựng cộng đồng gắn kết liên thế hệ thông qua các chương trình đào tạo, mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện, giải pháp kỹ năng số và tư vấn phát triển dịch vụ trong nền kinh tế bạc.
- Website: www.vioba.org
- Email: contact@vioba.org
